Poradniki › Uczeń z nowym orzeczeniem
Uczeń z nowym orzeczeniem: co zrobić w pierwszych 30 dniach
W skrócie: od dnia, w którym rodzic złoży orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego w szkole lub przedszkolu, zespół ma 30 dni na opracowanie IPET. W tym czasie trzeba zebrać zespół, poobserwować ucznia, przygotować WOPFU, napisać na jej podstawie program, przekazać dostosowania nauczycielom i wydać rodzicom kopie dokumentów.
Orzeczenie zwykle przychodzi w najgorszym momencie: w październiku, w środku sprawdzianów, kiedy wszyscy mają już swoje plany. A 30 dni mija szybko, zwłaszcza gdy połowa z nich to czekanie, aż ktoś znajdzie czas na spotkanie. Poniżej plan, który pozwala zmieścić się w terminie bez pisania wszystkiego w ostatni weekend.
Dzień 1–3: uruchom procedurę
- Zapisz datę złożenia orzeczenia. To od niej liczysz 30 dni na IPET (§ 6 ust. 5 rozporządzenia o kształceniu specjalnym). Najprościej, gdy sekretariat przybija na orzeczeniu pieczątkę z datą wpływu.
- Dyrektor ustala skład zespołu i koordynatora. W zespole są nauczyciele i specjaliści prowadzący zajęcia z uczniem (§ 6 ust. 3). Koordynuje wychowawca albo inna osoba wyznaczona przez dyrektora (§ 6 ust. 6).
- Przeczytaj zalecenia z orzeczenia. Szkoła ma obowiązek je realizować (§ 5). Wypisz je w punktach, bo później każde musi znaleźć odbicie w programie.
- Ustal termin pierwszego spotkania zespołu i zawiadom o nim rodziców na piśmie. Mają prawo w nim uczestniczyć (§ 6 ust. 11).
Tydzień 1–2: poznaj ucznia
- Obserwuj w różnych sytuacjach: na lekcji, na przerwie, w stołówce, na zajęciach ruchowych. Krótkie notatki z datą wystarczą.
- Zbierz informacje od nauczycieli i specjalistów. Prosta ankieta z trzema pytaniami („co idzie dobrze”, „co sprawia trudność”, „co pomaga”) daje więcej niż ogólne „jak on sobie radzi?”.
- Porozmawiaj z rodzicami. Zapytaj o mocne strony, zainteresowania, sposoby uspokajania się i o to, co działało w poprzedniej placówce.
- Przejrzyj dokumenty: orzeczenie, opinie poradni, dokumentację z poprzedniej szkoły, jeśli jest.
Tydzień 2–3: WOPFU, a potem IPET
- Spotkanie zespołu: wielospecjalistyczna ocena funkcjonowania (WOPFU). Musi powstać przed programem, bo program się na niej opiera (§ 6 ust. 4). Jak ją przygotować, opisujemy w poradniku WOPFU krok po kroku.
- Program (IPET). Zespół zapisuje w nim m.in. zakres dostosowania wymagań, działania nauczycieli i specjalistów, zajęcia rewalidacyjne, formy pomocy psychologiczno-pedagogicznej i wsparcie dla rodziców. Pełną listę elementów znajdziesz w § 6 ust. 1.
- Sprawdź spójność. Każda trudność opisana w WOPFU powinna mieć w IPET swoją odpowiedź. Każde zalecenie z orzeczenia też.
Tydzień 4: domknij i przekaż
- Przekaż dostosowania każdemu nauczycielowi, który uczy dziecka, także temu od religii i od WF-u. Dobrą praktyką jest podpis potwierdzający, że nauczyciel je otrzymał.
- Wydaj rodzicom kopie WOPFU i IPET. Należą się z mocy przepisu, bez wniosku (§ 6 ust. 12).
- Włóż dokumenty do indywidualnej teczki ucznia (§ 19 rozporządzenia o dokumentacji przebiegu nauczania).
- Wpisz do kalendarza kolejne terminy: co najmniej dwa spotkania zespołu w roku (§ 6 ust. 7) oraz okresową WOPFU z oceną efektywności programu (§ 6 ust. 9).
Gdy poradnia poprosi o opinię o uczniu: od 14 kwietnia 2026 r. szkoła ma 10 dni kalendarzowych na przekazanie opinii o funkcjonowaniu dziecka, licząc od dnia, w którym prośba wpłynęła do dyrektora. Od 1 września 2026 r. taka opinia ma określoną treść i opisuje funkcjonowanie w obszarach ICF (§ 7 rozporządzenia w sprawie orzeczeń i opinii, Dz.U. 2026 poz. 428). Notatki z obserwacji, które robisz na bieżąco, bardzo to ułatwiają.
Na czym najczęściej się potyka
- Termin liczony od złej daty. Liczy się dzień złożenia orzeczenia w szkole, nie data jego wydania przez poradnię.
- IPET bez WOPFU. Program napisany „z głowy”, a ocena dopisana później, to pierwsza rzecz, którą widać przy kontroli dokumentacji.
- Dostosowania zostają w segregatorze. Jeśli nauczyciel przedmiotu ich nie zna, nie stosuje ich na sprawdzianie, a to rodzic zauważy pierwszy.
- Rodzice dowiadują się na końcu. Zawiadomienie o spotkaniu i kopia dokumentów to obowiązek, a przy okazji najlepszy sposób, żeby mieć ich po swojej stronie.
Nie zaczynaj od pustej kartki
W teczkach COS jest cała ścieżka: od pierwszej obserwacji, przez WOPFU i IPET, po dostosowania dla nauczycieli. Wypełnione przykłady pokazują, jak to wygląda dla konkretnego ucznia, a czyste formularze wydrukujesz od ręki.
Pytania, które słyszymy najczęściej
Co, jeśli orzeczenie wpłynie w czerwcu albo w wakacje?
Termin to 30 dni od złożenia orzeczenia albo 30 września, jeśli uczeń zaczyna naukę od początku roku szkolnego w danej placówce (§ 6 ust. 5). Sprawdź w przepisie, który wariant dotyczy Twojego ucznia, i zaplanuj spotkanie zespołu na pierwsze dni września.
Czy nauczyciel współorganizujący sam pisze IPET?
Nie. IPET opracowuje zespół (§ 6 ust. 3). Nauczyciel współorganizujący często go redaguje i koordynuje, ale odpowiedzialność jest wspólna.
Co zrobić, gdy uczeń przychodzi z IPET z innej szkoły?
Zmiana szkoły oznacza nowy program. Dokumenty z poprzedniej placówki są cennym źródłem informacji do WOPFU, ale zespół w nowej szkole pisze własną ocenę i własny IPET.
Wolisz, żeby ktoś Ci to pokazał krok po kroku?
Na szkoleniach NODN COS trenerki-praktyczki przechodzą przez te dokumenty na konkretnych przypadkach i odpowiadają na pytania. Udział w webinarze na żywo jest bezpłatny, a zaświadczenie z akredytowanej placówki dostajesz w pakiecie. Do nagrań wracasz, kiedy chcesz.
Podstawa prawna: rozporządzenie MEN z 9 sierpnia 2017 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym (t.j. Dz.U. 2020 poz. 1309), § 5 i § 6; rozporządzenie MEN w sprawie sposobu prowadzenia dokumentacji przebiegu nauczania (t.j. Dz.U. 2024 poz. 50), § 19; rozporządzenie ME w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające (Dz.U. 2026 poz. 428), § 7. Aktualne brzmienie potwierdzisz u źródła: isap.sejm.gov.pl.