Poradniki › Dokumentacja logopedy
Dokumentacja logopedy w przedszkolu i szkole: co prowadzić i na jakiej podstawie
W skrócie: logopeda szkolny i przedszkolny prowadzi dziennik specjalisty (§ 18 rozporządzenia o dokumentacji przebiegu nauczania), dokumentuje zajęcia logopedyczne prowadzone w ramach pomocy psychologiczno-pedagogicznej i ocenia ich efektywność. Grupa na zajęciach logopedycznych liczy najwyżej 4 uczestników (§ 9 rozporządzenia o pomocy psychologiczno-pedagogicznej). Plan pracy i sprawozdanie to dokumenty, których zwykle wymaga dyrektor.
Logopeda w szkole często jest „pomiędzy”: zajęcia ma w kilku klasach i przedszkolu, dzieci przychodzą na 20 minut między lekcjami, a dokumentacja rozjeżdża się na trzy zeszyty i dziennik elektroniczny. Do tego dyrektor pyta o plan, rodzic o postępy, a zespół IPET o opinię do programu. Poniżej porządek: co wynika z przepisów, a co jest dobrą praktyką.
Dokumenty logopedy i ich podstawa
| Dokument | Co w nim jest | Podstawa |
|---|---|---|
| Dziennik specjalisty | tygodniowy rozkład zajęć, czynności, kontakty, dzieci objęte pomocą | § 18 rozp. o dokumentacji |
| Dziennik zajęć z zakresu pomocy psychologiczno-pedagogicznej (logopedycznych) i zajęć rewalidacyjnych | daty, tematy, liczba godzin zajęć | § 11 rozp. o dokumentacji |
| Dokumentacja badań i czynności uzupełniających | diagnozy logopedyczne, wyniki badań | indywidualna teczka ucznia, § 19 rozp. o dokumentacji |
| Ocena efektywności pomocy | co się zmieniło i jakie są wnioski do dalszej pracy | § 20 ust. 9 rozp. PPP |
| Plan pracy i sprawozdanie | zadania na rok i ich realizacja | praktyka; zadania: § 25 rozp. PPP i § 3 ust. 1 rozp. o wykazie zajęć |
Jak rozdzielić te dzienniki w Twojej placówce, ustala dyrektor, bo to on odpowiada za prowadzenie dokumentacji (§ 26 rozporządzenia o dokumentacji). Zapytaj o to we wrześniu, zanim zaczniesz wpisywać.
Grupy na zajęciach logopedycznych
Zajęcia logopedyczne prowadzone jako forma pomocy psychologiczno-pedagogicznej mają limit: najwyżej 4 uczestników (§ 9 rozporządzenia o pomocy psychologiczno-pedagogicznej). Uwaga na częsty błąd w szkolnych procedurach: § 6 tego rozporządzenia to tylko katalog form pomocy i nie zawiera żadnych liczb. Jeśli w Twoim planie albo w zarządzeniu dyrektora limit grupy jest powołany na § 6, to sygnał, że dokument trzeba poprawić.
Limit sprawdza się wprost w dzienniku zajęć. Piątka dzieci na liście jednej grupy logopedycznej to pierwsza rzecz, którą wyłapie kontrola.
Wrzesień: od czego zacząć
- Ustal listę dzieci. W wielu placówkach logopeda robi na początku roku badania przesiewowe w najmłodszych grupach i klasach. To dobra praktyka, nie wymóg rozporządzenia, a na badanie potrzebujesz zgody rodziców zgodnie z procedurą Twojej placówki.
- Zbierz informacje od rodziców o formach pomocy. O ustalonych formach, okresie udzielania pomocy i wymiarze godzin rodziców informuje się pisemnie (§ 23 ust. 2 rozporządzenia o pomocy psychologiczno-pedagogicznej). Zwykle robi to dyrektor, a Ty dostarczasz dane.
- Załóż dziennik specjalisty i wpisz tygodniowy rozkład zajęć.
- Napisz plan pracy. Nazwij w nim zadania logopedy z § 25 rozporządzenia o pomocy psychologiczno-pedagogicznej i zajęcia, które realizujesz w ramach pensum (§ 3 ust. 1 rozporządzenia o wykazie zajęć).
Logopeda w zespole ucznia z orzeczeniem
Jeśli prowadzisz zajęcia z uczniem z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego, jesteś członkiem zespołu, który opracowuje WOPFU i IPET (§ 6 ust. 3 rozporządzenia o kształceniu specjalnym). Twoja diagnoza i wnioski z zajęć trafiają do oceny funkcjonowania, a cele logopedyczne do programu. Zespół spotyka się co najmniej dwa razy w roku (§ 6 ust. 7), a przy okresowej WOPFU ocenia efektywność programu (§ 6 ust. 9). Więcej o samej ocenie przeczytasz w poradniku WOPFU krok po kroku.
Przykład wpisu z oceny efektywności: „Po 12 tygodniach zajęć dziecko poprawnie realizuje głoskę [sz] w sylabach i wyrazach, w mowie spontanicznej nadal zastępuje ją [s]. Wniosek: kontynuować zajęcia, włączyć ćwiczenia utrwalające w domu.”
Zapis, który nic nie mówi: „Widoczna poprawa wymowy.” Nie wiadomo, której głoski dotyczy, w jakich warunkach i co dalej.
Pełne, wypełnione wersje diagnoz, planów terapii, ocen efektywności i sprawozdań są w teczce logopedy w szkole podstawowej.
Najczęstsze błędy
- Wszystko w jednym zeszycie. Zajęcia, diagnozy, rozmowy z rodzicami i notatki dla zespołu w jednym miejscu utrudniają sprawdzenie, czy dziennik spełnia wymogi § 18, a zajęcia § 11.
- Diagnoza w dzienniku zamiast w teczce ucznia. Wyniki badań należą do indywidualnej teczki (§ 19), nie do dziennika specjalisty.
- Grupa większa niż 4 osoby albo limit powołany na zły paragraf.
- Ocena efektywności „bo jest czerwiec”. § 20 ust. 9 nie podaje częstotliwości. Termin ustala szkoła, ale ocena ma zawierać wnioski do dalszej pracy, a nie tylko stwierdzenie poprawy.
Dokumentacja logopedy gotowa na cały rok
W teczkach COS znajdziesz wypełnione przykłady dziennika, planu pracy, diagnoz, ocen efektywności i sprawozdań, dopasowane do miejsca, w którym pracujesz.
Pytania, które słyszymy najczęściej
Ile dzieci może być na zajęciach logopedycznych?
Najwyżej 4 (§ 9 rozporządzenia o pomocy psychologiczno-pedagogicznej). Ten limit dotyczy zajęć logopedycznych jako formy pomocy psychologiczno-pedagogicznej.
Czy logopeda musi pisać plan pracy?
Rozporządzenia nie nakładają go wprost. W praktyce dyrektor go wymaga, a plan powinien nazywać zadania logopedy z § 25 rozporządzenia o pomocy psychologiczno-pedagogicznej.
Gdzie przechowywać diagnozę logopedyczną?
W indywidualnej teczce ucznia (§ 19 rozporządzenia o dokumentacji przebiegu nauczania). W dzienniku specjalisty odnotowujesz sam fakt przeprowadzenia badania.
Wolisz, żeby ktoś Ci to pokazał krok po kroku?
Na szkoleniach NODN COS trenerki-praktyczki przechodzą przez te dokumenty na konkretnych przypadkach i odpowiadają na pytania. Udział w webinarze na żywo jest bezpłatny, a zaświadczenie z akredytowanej placówki dostajesz w pakiecie. Do nagrań wracasz, kiedy chcesz.
Podstawa prawna: rozporządzenie MEN z 9 sierpnia 2017 r. w sprawie zasad organizacji i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej (t.j. Dz.U. 2023 poz. 1798), § 6, § 9, § 20 ust. 9, § 23 ust. 2, § 25; rozporządzenie MEN w sprawie sposobu prowadzenia dokumentacji przebiegu nauczania (t.j. Dz.U. 2024 poz. 50), § 11, § 18, § 19, § 26; rozporządzenie MEiN w sprawie wykazu zajęć prowadzonych bezpośrednio z uczniami przez nauczycieli specjalistów (Dz.U. 2022 poz. 1610), § 3 ust. 1; rozporządzenie MEN z 9 sierpnia 2017 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym (t.j. Dz.U. 2020 poz. 1309), § 6. Aktualne brzmienie potwierdzisz u źródła: isap.sejm.gov.pl.