Poradniki › Awans na nauczyciela mianowanego
Awans na nauczyciela mianowanego: stare czy nowe zasady – jak sprawdzić, która ścieżka jest Twoja
W skrócie: na starych zasadach (staż, plan rozwoju, sprawozdanie, ocena dorobku, egzamin) awansują tylko nauczyciele, którzy do 31 sierpnia 2022 r. uzyskali stopień nauczyciela kontraktowego, a nie zdobyli jeszcze mianowanego. Mogą z tej ścieżki skorzystać najpóźniej do 31 sierpnia 2027 r. Wszyscy pozostali idą nową ścieżką z Karty Nauczyciela: od nauczyciela początkującego, przez przygotowanie do zawodu, do stopnia nauczyciela mianowanego.
W pokoju nauczycielskim każdy mówi co innego. Koleżanka pisze sprawozdanie ze stażu, kolega „robi przygotowanie do zawodu”, a Ty nie wiesz, który wzór Cię dotyczy. Zanim cokolwiek napiszesz, ustal, na jakich zasadach awansujesz. Od tego zależą dokumenty i terminy.
Która ścieżka Cię dotyczy
Decyduje to, jaki stopień miałaś na koniec sierpnia 2022 r. Przepisy przejściowe są w art. 10 ustawy z 5 sierpnia 2022 r. o zmianie Karty Nauczyciela.
| Twoja sytuacja | Ścieżka | Podstawa |
|---|---|---|
| Do 31.08.2022 masz stopień nauczyciela kontraktowego, ale nie mianowanego | Możesz awansować według przepisów dotychczasowych (stara ścieżka) | art. 10 ust. 1 |
| Jak wyżej, ale nie zdążysz do 31.08.2027 | Stara ścieżka się zamyka. Dotychczasowe zatrudnienie wlicza się do okresu przygotowania do zawodu, z limitami opisanymi w przepisie | art. 10 ust. 5 i 6 |
| Zaczynasz pracę bez stopnia awansu | Nowa ścieżka: jesteś nauczycielem początkującym, odbywasz przygotowanie do zawodu | art. 9a KN, rozp. Dz.U. 2022 poz. 1914 |
Uwaga na częsty błąd: nauczyciel początkujący to nie jest stopień awansu, tylko status osoby, która stopnia jeszcze nie ma (art. 9a ust. 2 KN). Stopnie są dziś dwa: nauczyciel mianowany i dyplomowany (art. 9a ust. 1 KN).
Stara ścieżka: ile trwa staż i jak przebiega
Wymiar stażu zależy od Twojej historii zatrudnienia:
- 2 lata i 9 miesięcy – wymiar podstawowy z Karty Nauczyciela w brzmieniu sprzed 1.09.2022 (art. 9c ust. 1 pkt 2).
- 1 rok i 9 miesięcy – gdy przed 1 września 2021 r. nie zaczęłaś stażu na mianowanego; staż skraca się o rok (art. 10 ust. 2 ustawy z 2022 r.).
- 9 miesięcy – gdy 1 września 2022 r. miałaś co najmniej dziesięcioletni okres pracy w szkole (art. 10 ust. 2a) albo odbyłaś dwunastomiesięczny staż na kontraktowego (art. 10 ust. 3), i w obu przypadkach nie zaczęłaś stażu na mianowanego przed 1.09.2022.
Kolejność kroków jest stała: wniosek o rozpoczęcie stażu z planem rozwoju, realizacja planu, sprawozdanie, ocena dorobku zawodowego ustalana przez dyrektora, wniosek o postępowanie egzaminacyjne i egzamin przed komisją. Stopień nadaje organ prowadzący w drodze decyzji administracyjnej (art. 9b ust. 4 pkt 2 KN w brzmieniu sprzed 1.09.2022).
Terminy w ostatnim roku starej ścieżki. Jeśli staż kończy się 31 maja 2027 r., sprawozdanie składasz w ciągu 7 dni (§ 4 ust. 5 rozporządzenia z 2018 r.), dyrektor ustala ocenę dorobku w ciągu 21 dni od jego złożenia (art. 9c ust. 5a KN), a wniosek do komisji trzeba złożyć do 30 czerwca 2027 r. (art. 9b ust. 3 KN). Termin październikowy w tym roczniku nie zadziała, bo decyzja zapadłaby po 31 sierpnia 2027 r.
Z tego samego powodu we wrześniu 2026 r. staż mogła sensownie zacząć tylko osoba z wariantem dziewięciomiesięcznym. Staż w wymiarze 1 roku i 9 miesięcy rozpoczęty we wrześniu 2026 r. skończyłby się dopiero w maju 2028 r., czyli po zamknięciu ścieżki.
Nowa ścieżka: czym się różni
Zamiast stażu na kontraktowego i mianowanego jest przygotowanie do zawodu. Sposób jego odbywania, dokumentację do wniosku i tryb pracy komisji opisuje rozporządzenie MEiN z 6 września 2022 r. (Dz.U. 2022 poz. 1914). W nowej ścieżce nie piszesz planu rozwoju w starym rozumieniu i nie wysyłasz do komisji sprawozdania ze stażu.
W wielu szkołach przygotowanie do zawodu wygląda tak: nauczyciel początkujący ma wsparcie mentora, prowadzi i obserwuje zajęcia, a pod koniec dyrektor ocenia jego pracę. Potem przychodzi egzamin przed komisją. Szczegóły, czyli wymiar przygotowania, rolę mentora i warunki dopuszczenia do egzaminu, sprawdź w aktualnym brzmieniu art. 9a–9i Karty Nauczyciela i w rozporządzeniu z 2022 r. Nie przenoś ich ze starej ścieżki.
Najczęstsze błędy
- Wzór ze złej ścieżki. Sprawozdanie z realizacji planu rozwoju to dokument starej ścieżki. Jeśli jesteś nauczycielem początkującym, nie jest Ci potrzebne.
- Powoływanie rozporządzenia z 2022 r. w teczce starej ścieżki. Stara ścieżka opiera się na rozporządzeniu z 26 lipca 2018 r. (t.j. Dz.U. 2020 poz. 2200) i na Karcie Nauczyciela w brzmieniu sprzed 1.09.2022.
- Wymiar stażu „z pamięci”. 1 rok i 9 miesięcy to wariant ze skróceniem, a nie zasada dla wszystkich.
Wiesz już, którą ścieżką idziesz? Teraz dokumenty
Poradnik mówi, co i kiedy. Wypełnione wzory wniosków, planu, sprawozdania i pism znajdziesz w teczkach awansowych COS. Osobno dla starej i nowej ścieżki, żeby nic się nie pomieszało.
Teczki dla innych ról (pedagog, psycholog, logopeda, nauczyciel współorganizujący, przedszkole) znajdziesz na stronie Awans zawodowy nauczyciela.
Pytania, które słyszymy najczęściej
Mam stopień kontraktowego od 2021 r. Czy muszę iść starą ścieżką?
Przepis mówi, że nauczyciele z ust. 1 uzyskują stopień mianowanego według przepisów dotychczasowych i mogą się o niego ubiegać nie dłużej niż do 31 sierpnia 2027 r. (art. 10 ust. 1 i 5). Jeśli w tym czasie nie uzyskasz stopnia, Twoje zatrudnienie wlicza się do okresu przygotowania do zawodu (art. 10 ust. 6). Jak to policzyć w Twoim przypadku, ustal z dyrektorem.
Kto nadaje stopień nauczyciela mianowanego na starych zasadach?
Organ prowadzący szkołę, w drodze decyzji administracyjnej, po zdanym egzaminie przed komisją egzaminacyjną (art. 9b ust. 1 pkt 2 i ust. 4 pkt 2 KN w brzmieniu sprzed 1.09.2022).
Jak wygląda egzamin na mianowanego w starej ścieżce?
Prezentujesz dorobek zawodowy, proponujesz rozwiązanie problemu wskazanego przez komisję, wykonujesz zadanie z użyciem narzędzi multimedialnych i odpowiadasz na pytania (§ 12 ust. 1 rozporządzenia). Zdajesz przy średniej co najmniej 7 punktów (§ 13 ust. 4).
Czy po zmianie szkoły staż przepada?
Nie zawsze. Dotychczasowy staż zalicza się, jeśli nową pracę podjęłaś nie później niż 3 miesiące po ustaniu poprzedniego stosunku pracy i masz pozytywną ocenę dorobku za ten okres (art. 9f ust. 2 KN w brzmieniu sprzed 1.09.2022).
Wolisz, żeby ktoś Ci to pokazał krok po kroku?
Na szkoleniach NODN COS trenerki-praktyczki przechodzą przez te dokumenty na konkretnych przypadkach i odpowiadają na pytania. Udział w webinarze na żywo jest bezpłatny, a zaświadczenie z akredytowanej placówki dostajesz w pakiecie. Do nagrań wracasz, kiedy chcesz.
Podstawa prawna: ustawa – Karta Nauczyciela (t.j. Dz.U. 2026 poz. 515), art. 9a; w zakresie starej ścieżki – w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 września 2022 r., art. 9b, 9c, 9f; ustawa z 5 sierpnia 2022 r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2022 poz. 1730 ze zm. Dz.U. 2023 poz. 1672), art. 10; rozporządzenie MEN z 26 lipca 2018 r. w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli (t.j. Dz.U. 2020 poz. 2200), § 4 ust. 5, § 12 ust. 1, § 13 ust. 4; rozporządzenie MEiN z 6 września 2022 r. w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli (Dz.U. 2022 poz. 1914). Aktualne brzmienie potwierdzisz u źródła: isap.sejm.gov.pl.